Z serii pisarki polskie

 

Autorką budzącą zainteresowanie współczesnych jest Maria Komornicka, poetka, publicystka, prozaiczka, krytyk sztuki. Pisywała pod przybranym nazwiskiem Piotr Włast. 

Komornicka debiutowała opowiadaniami wydanymi później w zbiorze Szkice(1894), ujawniając od razu własny ton pisarski i bardzo specyficzne zainteresowania, między innymi problem relacji między kobietą i mężczyzną. Jej drugą głośną książką były – napisane wspólnie z Wacławem Nałkowskim i Cezarym Jellentą – Forpoczty(1895), rodzaj modernistycznego

 manifestu. 

Zamieszczony tu szkic Komornickiej Przejściowi stanowił tekst znamienny dla czasów, w których powstał. Odchodząc od haseł pozytywistycznego utylitaryzmu, publicystyka domagała się prawa do nieskrępowanego kierowania swym życiem, prawa do szczęścia oraz rozkoszy. Większa część jej spuścizny literackiej („ciemne”, ekspresjonistyczne wiersze, proza, eseje krytyczne) ukazała się w prasie – w krakowskim „Życiu” i „Chimerze” – i tam pozostała, czekając dopiero na przypomnienie współczesnemu czytelnikowi. 

Osobne wydanie miała powieść Biesy(1903), pozbawiony wątków fabularnych wgląd we własną psychikę, jak pisał Artur Hutnikiewicz, jeden z najdziwniejszych utworów polskiego modernizmu, stojący na pograniczu różnych gatunków: prozy, poezji, filozoficznego eseju.

11 listopada Narodowe Święto Niepodległości

 

W tym roku przypada 225 rocznica odzyskania niepodległości.

 

11 XI 1918 r. Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową, a następnie także cywilną. Polska Organizacja Wojskowa na rozkaz Piłsudskiego rozpoczęła proces rozbrajania żołnierzy państw zaborczych na obszarze dawnego Królestwa Polskiego. Te dwa fakty uważa się za narodziny państwowości  polskiej (II Rzeczypospolitej).

1 listopada Dzień Wszystkich Świętych

 

(Do poety)

O, poeto natchniony! Pod statuą lśniącą

Schylony i bijący w struny z całej mocy,

Lutnię srebrną i czarną, podobną do nocy,

Gdy odkładasz, zmęczony, pomódl się gorąco.

14 X Dzień Edukacji Narodowej

 

Ja jako nauczyciel nie poszerzam ludzkich umysłów, ja je przebudzam. (Robert Frost)

 

Nauczyciel, który potrafi wzbudzić wyższe uczucia dla jednego choćby dobrego czynu, jednego dobrego wiersza-osiąga więcej aniżeli ten, który zapełnia naszą pamięć nieskończonymi rzędami przedmiotów naturalnych, sklasyfikowanych pod względem nazwy i kształtu. (Johann Wolfgang Goethe)

 

Zacną rzeczą jest uczyć się, lecz jeszcze zacniejszą – nauczać.

(Mark Twain)

 

Słaby nauczyciel-opowiada. Dobry nauczyciel-wyjaśnia. Bardzo dobry nauczyciel-demonstruje. Genialny nauczyciel-inspiruje. (William Arthur Ward)

Wielka fala w Kanagawie – Katsushika Hokusai

     

Pełne dramatyzmu dzieło, stworzone prawie 200 lat temu, ukazuje olbrzymią falę, która za moment pochłonie trzy łódki. W tle wznosi się góra Fudżi. Drzeworyt ten należy do najsłynniejszych przykładów sztuki japońskiej. Kompozycja jest zdominowana przez wielką falę. Nawet szczyt Fudżi wydaje się niewielki w porównaniu z jej ogromem. Złudzenie wzmacnia biegnąca nisko linia horyzontu. Widz odnosi wrażenie, że znalazł się pośród fal, razem z wioślarzami, którzy zmagają się z potężnym żywiołem. Fale tworzą łuk otaczający górę Fudżi. Ich kształty i kolory wywołują skojarzenia z ośnieżonym górskim szczytem. Kształty mają wyraźne kontury. 

Biała morska piana zdaje się zamieniać w groźne szpony. Wielka fala należy do cyklu drzeworytów 36 widoków góry Fudżi. Artysta nanosił rysunki na drewniane klocki, a następnie je wycinał, pokrywał tuszem i odbijał kolejno na papierze. Do każdego koloru używał osobnego klocka. W ten sposób powstawały odbitki, nazywane drzeworytami, które można było wielokrotnie powielać. Prezentowane dzieło cieszyło się tak  wielką popularnością, że drewniane klocki służące do  drukowania całkowicie się wytarły.

Rocznica urodzin Juliana Tuwima

 

13 września 2020 r. minęła 126 rocznica urodzin poety, satyryka, tłumacza, autora utworów dla dzieci. Pierwsze liryki Tuwima zawarte w zbiorach: „Czyhanie na Boga”, „Sokrates tańczący”, „Siódma jesień” stały się wyrazem buntu wobec młodopolskich konwencji i poetyki. Autor zwrócił się ku potocznemu językowi z jego chropowatością, a nawet wulgaryzmami; wprowadził do swych wierszy postać zwykłego, szarego człowieka. 

Emanowała z tej poezji radość życia, upojenie wolnością. W następnych tomach: „Słowa we krwi”, „Rzecz czarnoleska”, „Biblia cygańska” zachwycenie światem ustępuje gorzkiej refleksji, coraz częstszym rozczarowaniom. Nieobca poecie była problematyka społeczna-już we wczesnym okresie twórczości wiele uwagi poświęcał ludziom ubogim i cierpiącym. Nienawidził zakłamania, którego ucieleśnieniem byli dlań „straszni mieszczanie”. Z pasją atakował biurokratów, policję, przedstawicieli władzy. 

Po przewrocie majowym w 1926 w jego twórczości zaczęły narastać nastroje pacyfistyczne i katastrofizm; dał im wyraz w ocenzurowanym poemacie „Bal w operze”. Na emigracji powstały „Kwiaty polskie”, wyraz tęsknoty do ojczyzny, języka, ukochanego miasta dzieciństwa-Łodzi. Przejawem mistrzostwa w operowaniu językiem, a jednocześnie dowodem niepowtarzalnego poczucia humoru są wiersze dla dzieci. Wdzięk i urok tych wierszy polega na swobodnym ujęciu głębokich treści-jest w nich wiele żartobliwych i nieodparcie dowcipnych tonów czy porównań, trafiających łatwo do wyobraźni i pamięci czytelnika.