niedziela, 11 kwietnia 2021

Z serii: Wrzask mody - Szapoklak

 
Szapoklak








Szapoklak – ten rodzaj kapelusza stanowił składaną wersję cylindra. Niektóre były zrobione z gumy, inne zaś zaopatrzono w mechanizm sprężynowy, pozwalający je stosownie spłaszczyć, by zmieściły się pod fotelem. Właściciele mogli podziwiać spektakl operowy lub teatralny bez obawy, że zasłonią komuś widok. Niektóre cylindry miały wewnątrz kieszenie. Lekarze na przykład przechowywali tam stetoskopy; złodzieje – skradzione fanty. Znana była historia pewnego cwaniaka, który ukradł na targu masło i ukrył je pod kapeluszem. Zdradziły go jednak strużki stopionego tłuszczu, spływające mu po twarzy.







środa, 31 marca 2021

Święta Wielkanocne

 


Wielkanoc

Wielkanoc – Święto Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczyna się jutrznią(rezurekcją) – trzygodzinną mszą połączoną z procesją. Dawniej odprawiano ją w nocy z soboty na niedzielę. Dziś odbywa się ona we wczesnych godzinach rannych. Niezmienne pozostały natomiast towarzyszące tej uroczystości wystrzały petard, fajerwerki. Są one symbolem zwycięstwa życia nad śmiercią i podkreślają radość ze zmartwychwstania Jezusa. 





Po rezurekcji, w gronie  rodzinnym,  dzielono się  jajkiem i spożywano uroczyste śniadanie nazywane także obiadem bez dymu. Tego dnia nie wypadało gotować, przygotowywano więc dania , które nie wymagały gotowania. Wyjątek stanowił  różny od postnego, tłusty żur z białą kiełbasą. Po śniadaniu, ku wielkiej radości dzieci obdarowywano je tzw. „zajączkami”. Były to najczęściej słodycze, lukrowane ciastka, później czekoladowe zające. Jednak największe znaczenie przypisywano wielkanocnemu jajku. Było ono symbolem odradzającego się życia oraz nadziei, którą dał wszystkim ludziom Chrystus, zmartwychwstając po swojej okrutnej męce i śmierci. Właśnie dlatego świąteczne stoły zdobią  przepięknie dekorowane jajka (gładkie, czyli kraszone oraz zdobione: malowane, pisane, skrobane, oklejane).

Z drugim dniem Wielkanocy  związany jest obyczaj zwany śmigusem-dyngusem lub lanym poniedziałkiem. W wytwornym towarzystwie zabawa ta przebiegała nieco łagodniej niż na wsi, chociaż jak pisał Jędrzej Kitowicz, : „(…) gdy się rozswawolowała kompania, panowie i dworzanie, panie, panny, nie czekając dnia swego, lali jedni drugich wszelkimi statkami jakich dopaść mogli; hajducy i lokaje donosili cebrami wody, a kompania dystyngowana, czerpając od nich, goniła się i oblewała od stóp do głów, tak iż wszyscy zmoczeni byli, jakby wyszli z jakiego potopu”.


 

Z okazji ŚWIĄT WIELKANOCNYCH

serdeczne życzenia mocy w codziennym   życiu,

nadziei  w   chwilach  trudnych

mądrości, która  wskazuje  drogę

oraz  radości  na  każdy  dzień







 

 


środa, 24 marca 2021

Carl Larrson


 

Carl Larsson (1853-1919) to jeden z najważniejszych szwedzkich malarzy. Jego styl uformował się pod wpływem ruchu artystycznego o nazwie Arts and CraftsMovement. Na wielu swoich obrazach uwiecznił swoją żonę i dzieci we wnętrzu własnego domu. Tworzył przede wszystkim obrazy olejne, akwarele i freski. W swojej twórczości Larsson przypomina trochę Wyspiańskiego, którego zresztą być może poznał w Paryżu przez Augusta Strindberga. Lekkie sceny rodzinne, portrety najbliższych i przyjemne wnętrza domów to motywy, które interesowały obu malarzy. Choć dzielił ich Bałtyk, łączyło podobne podejście do utrwalania chwil, a także wyjątkowe   zainteresowanie    życiem    własnej    rodziny i losami ojczyzny.

 











 

 



niedziela, 29 listopada 2020

6 grudnia Świętego Mikołaja

 

Tropem wielkiej legendy dochodzimy do obecnego święta Mikołaja. Urodził się podobno w Patarze w Licji, jako syn o tyle bogatej, co świątobliwej pary małżeńskiej: Joanny i Epifanesa.  


Pewne jest tylko, że w początkach IV wieku był biskupem Miry w Azji Mniejszej. Był jedynakiem i po śmierci rodziców odziedziczył ogromny majątek. I oto zaczęły się mnożyć w miasteczku tajemnicze dary, których ofiarodawca pozostawał nieznany. 



W roku 1087, gdy Mirę opanowali mahometanie, kupcy włoscy wykradli jego relikwie 
i przewieźli je do Bari w południowych Włoszech. Przepiękne legendy otaczają jego postać. 


W niektórych tkwi zapewne źdźbło prawdy. Wynika z nich, że był wzorem dobroci i troski o bliźnich, pełen miłosierdzia. 



Jest również uważany za
  patrona dzieci, żeglarzy, jeńców, piwowarów, młynarzy, flisaków, notariuszy, pisarzy, mnichów, duchownych, więźniów, narzeczonych, żeglarzy, podróżnych, uczniów, kupców; strzeże od burz, od nagłych niebezpieczeństw, od wilków i innych dzikich zwierząt i w ogóle od wrogów. W obecnych czasach jest głównym patronem obdarowywania się prezentami.











środa, 18 listopada 2020

Z serii pisarki polskie

 

Autorką budzącą zainteresowanie współczesnych jest Maria Komornicka, poetka, publicystka, prozaiczka, krytyk sztuki. Pisywała pod przybranym nazwiskiem Piotr Włast. 

Komornicka debiutowała opowiadaniami wydanymi później w zbiorze Szkice(1894), ujawniając od razu własny ton pisarski i bardzo specyficzne zainteresowania, między innymi problem relacji między kobietą i mężczyzną. Jej drugą głośną książką były – napisane wspólnie z Wacławem Nałkowskim i Cezarym Jellentą – Forpoczty(1895), rodzaj modernistycznego
 manifestu. 

Zamieszczony tu szkic Komornickiej Przejściowi stanowił tekst znamienny dla czasów, w których powstał. Odchodząc od haseł pozytywistycznego utylitaryzmu, publicystyka domagała się prawa do nieskrępowanego kierowania swym życiem, prawa do szczęścia oraz rozkoszy. Większa część jej spuścizny literackiej („ciemne”, ekspresjonistyczne wiersze, proza, eseje krytyczne) ukazała się w prasie – w krakowskim „Życiu” i „Chimerze” – i tam pozostała, czekając dopiero na przypomnienie współczesnemu czytelnikowi. 

Osobne wydanie miała powieść Biesy(1903), pozbawiony wątków fabularnych wgląd we własną psychikę, jak pisał Artur Hutnikiewicz, jeden z najdziwniejszych utworów polskiego modernizmu, stojący na pograniczu różnych gatunków: prozy, poezji, filozoficznego eseju.














wtorek, 10 listopada 2020

11 listopada Narodowe Święto Niepodległości

 


W tym roku przypada 225 rocznica odzyskania niepodległości.


 

11 XI 1918 r. Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową, a następnie także cywilną. Polska Organizacja Wojskowa na rozkaz Piłsudskiego rozpoczęła proces rozbrajania żołnierzy państw zaborczych na obszarze dawnego Królestwa Polskiego. Te dwa fakty uważa się za narodziny państwowości  polskiej (II Rzeczypospolitej).